Than hoạt tính là gì? Ứng dụng của than hoạt tính?

Than hoạt tính là gì? Ứng dụng của than hoạt tính?

1. Than hoạt tính là gì? Các dạng của than hoạt tính?

1.1 Than hoạt tính là gì?

Than hoạt tính (hay còn được gọi là carbon hoạt tính, tên tiếng Anh là Activated Carbon) là một dạng carbon có độ xốp cao, rất nhiều vết nứt, lỗ rỗng nhỏ đến kích thước phân tử. Cấu trúc đặc biệt như vậy làm cho diện tích bề mặt của than hoạt tính rất lớn, từ đó dễ dàng hấp thụ và phản ứng với nhiều chất khác nhau. 

Than hoạt tính được tạo ra từ việc đốt các nhiên liệu giàu cacbon như gỗ, than đá, gáo dừa, tre ở nhiệt độ cao từ 600 đến 900 độ C trong điều kiện yếm khí. Ngoài ra có thể được làm từ than bùn, than đá, thanh cốc, than xương, mùn cưa,...

Bề mặt của than hoạt tính

1.2 Các dạng than hoạt tính?

- Than hoạt tính dạng bột

Than hoạt tính được nghiền thành bột mịn với kích thước từ 0.2mm đến 0.5mm. Than hoạt tính dạng bột có giá thành rẻ do dễ sản xuất, bề mặt tiếp xúc rất lớn nên được sử dụng trong các ứng dụng cần pha chế như trong mỹ phẩm, kem đánh răng,... và xử lý hóa chất. 

Do tính chất dễ bị rửa trôi và không ổn định nên than hoạt tính dạng bột chủ yếu được sử dụng dưới dạng bổ trợ ở các hệ thống xử lý nước phèn công nghiệp hay sử dụng trong màng lọc RO.

- Than hoạt tính dạng hạt

Ở dạng này, các hạt than hoạt tính có hình dạng ngẫu nhiên với kích thước từ 0.2 đến 5mm. Than hoạt tính dạng hạt cứng và bền hơn dạng bột, kích thước lớn khó bị rửa trôi nên thường được ứng dụng cho việc xử lý nước thải công nghiệp, nước dùng sinh hoạt.

- Than hoạt tính dạng viên nén

Than hoạt tính ở dạng này được nén và tạo thành hình trụ có đường kính từ 0.8 đến 5mm. Than hoạt tính dạng viên nén với cấu trúc hình trụ nên cứng cáp, bền bỉ hơn các dạng than khác, có kích thước vừa phải và có diện tích bề mặt tiếp xúc lớn, do đó được sử dụng để lọc khí độc cực tốt.

- Than hoạt tính dạng ống

Than hoạt tính dạng ống có được tạo hình thành những ống lớn có đường kính từ 1cm đến 5cm để sử dụng trong công nghiệp và các hệ thống lọc lớn.

- Than hoạt tính dạng tấm

Than hoạt tính dạng tấm là sự kết hợp giữa khung định hình và miếng mút được tẩm bột than để sử dụng trong việc lọc sạch không khí.

2. Cơ chế hoạt động và ứng dụng của than hoạt tính

2.1 Cơ chế hoạt động của than hoạt tính

Than hoạt tính nhờ các vết nứt, xốp, xơ rỗng, gồm hàng ngàn lỗ rỗng li ti, kích thước nhỏ giúp gia tăng diện tích bề mặt tiếp xúc trong các phản ứng, dễ dàng hấp thụ vật lý các tạp chất, bụi bẩn và các chất gây ô nhiễm. Diện tích bề mặt than hoạt tính càng lớn thì lực hút càng mạnh.

- Đối với nước: Khi dòng nước khi qua bề mặt than hoạt tính các tạp chất, bụi bẩn, ion kim loại và các chất gây ô nhiễm như Clo, Benzen, dầu mỡ... sẽ bám dính trên bề mặt carbon. Vì thế ngoài tác dụng lọc nước than hoạt tính còn có tác dụng khử màu.

+ Trong máy lọc nước gia đình đều có các lõi lọc bằng than hoạt tính, sau một thời gian sử dụng cần thay thế lõi lọc để đảm bảo chất lượng nước tốt nhất.
+ Trong sản xuất công nghệp, cơ chế hập phụ cũng được sử dụng để xử lý nước thải công nghiệp hoặc một số công đoạn trong sản xuất.

- Đối với không khí: Khi luồng khí đi qua bề mặt than hoạt tính, các bụi và khí độc hại như SO2, CO2, H2S ... sẽ bị giữ lại, đầu ra là các khí không thể hấp phụ như Ô xy, Ni-tơ.... Chính vì thế nên than hoạt tính được sử dụng trong máy lọc không khí.

2.2 Ứng dụng của than hoạt tính

Với tính chất hấp thụ của mình, than hoạt tính được ứng dụng trong nhiều lĩnh vực khác nhau như:

- Ứng dụng xử lý nước

Than hoạt tính sẽ loại bỏ các chất hữu cơ, chất hóa học, tạp chất hòa tan trong nước, được ứng dụng trong cả xử lý nước thải, nước sinh hoạt và nước uống tinh khiết.

-‍ Ứng dụng trong xử lý khí thải, khử mùi

Than hoạt tính được sử dụng khử mùi rộng rãi trong máy khử mùi nhà bếp, khử mùi trong xử lý nước thải và nước uống tinh khiết, khử mùi và diệt khuẩn trong máy lạnh, xử lý khí thải trong công nghiệp.

>>> Xem thêm 5 ứng dụng của than hoạt tính khử mùi trong gia đình <<<

- Ứng dụng trong y tế

Than hoạt tính điều trị hiệu các chứng như đầy hơi, tiêu chảy, đau dạ dày, đường ruột, thải độc...nhờ hấp thụ các chất có hại cho cơ thể và thải ra bên ngoài theo đường tiêu hóa.

>>> Xem thêm Ứng dụng khác của than hoạt tính đối với sức khỏe và đời sống <<<

- Ứng dụng trong công nghiệp

Trong công nghiệp than hoạt tính được dùng để xử lý kim loại cuối, điển hình là dùng trong tinh chế dung dịch mạ điện. Than hoạt tính còn có ứng dụng trong công nghiệp khai khoáng chiết xuất và lọc vàng, bạc, các kim loại quý khác.

- Một số ứng dụng khác

Than hoạt tính được bổ sung trong mỹ phẩm, sữa rửa mặt, dầu tắm, mặt nạ dưỡng da để khử trùng, hút bụi bẩn, độc tố từ lỗ chân lông. Kem đánh răng cũng được thêm vào than hoạt tính để hấp thụ các mảng bám, vị khuẩn. Khẩu trang y tế và mặt nạ chống độc cũng có than hoạt tính trong đó.

 

 

← Bài trước Bài sau →
This site is protected by reCAPTCHA and the Google Privacy Policy and Terms of Service apply.
Bình luận của bạn sẽ được duyệt trước khi đăng lên

Bình luận